11. Nasıl yazar olunur?


Yazar olmak, sadece yazabilmek değil tabii ki. Lise sonda başladığım şiir maceramda, üniversite yıllarında başladığım deneme yazılarında, son yıllarda başladığım kurgu ve kişisel gelişim yazımında önemli noktalara gelmiş olduğumu düşünüyorum. Ama önemli olan, bir insanın mesleği nasıl yazarlık olur? Yazarlıkla nasıl geçinir? Yazar olarak nasıl bilinir? Yazar olmak nasıl birincil özelliklerinden biri haline gelir.

Bir kariyer olarak yazar olunabileceğini ve iyi bir yazar olmanın da iyi sonuçlar doğurabileceğini nasıl fark ettim ve bu yola nasıl başladım? Bunların biraz farkındayım. Ama nasıl ilerlemek gerekir? Bunu henüz tam keşfedebilmiş değilim, çünkü bu yolun henüz başlarındayım.

Bu bölümde başlarında olduğum bir yolculuğu ufukta nasıl gördüğümü ve nasıl ilerlemeyi düşündüğümü paylaşıyor olacağım.

Farkındalık

Farkındalığım yavaş yavaş birikmeye başladı. Hala beni tam yol ileri harekete geçecek kadar beslemiş durumda değil. Ama kopuş anına yakın olduğumu biliyorum.
Bu bölümde farkındalık üzerinde daha fazla duracağım. Geleceğe doğru bakmak ve öngörülerde bulunmak için temellerimin sağlam olması gerekli çünkü.

Yazar olmayı bir hedef olarak görmeye nasıl başladım?

  • Şiir sürecinde yaşadıklarım, yazma serüvenim konusunda da bana fikir verdi. Lise sonda şiir yazmaya başladığımda yazdıklarımdan bazılarında pırıltılar vardı sadece. Oysa son yıllarda çok az şiir yazsam da yazdıklarımın büyük kısmının yayınlanabilir kalitede olduğunu biliyorum. Henüz şiirlerimin bazılarını webde yayınlamak haricinde ciddi bir yayınlama girişimim olmadı. Ama şiir zevkimin yeterince gelişmiş olduğunu ve şiirlerimin iyi olduğunu biliyorum. Şiir yazma sürecindeki on yıldan uzun bir sürede kat ettiğim mesafe, genel olarak yazma konusunda olası ilerleme sürecim hakkında bana ışık tuttu.
  • Okumayı çok seviyorum. Okuduğum kitapların bir listesini tutarım ve bu listeyi web günlüklerimden birinde yayınlıyorum. Yetişkinlik dönemimde, en az okuduğum senelerde bile aylık ortalama okuduğum kitap sayısı dördü geçmiştir. İş hayatımdaki teknik uzmanlığımın yoğun gereksinimlerine rağmen, son yıllarda bir ayda altı, hatta sekiz hatta bazen daha çok kitap okuduğum oldu. Bu kadar okumak, insanda karşı konulmaz bir yazma ihtiyacı doğuruyor.
  • Yazmanın getirdiği başarıyla ilgili hem yerel hem de küresel önemli örnekler gördüm. Stephen King, sadece ilk altı kitabıyla dolar milyarderi olan J. K. Rowling, Nobel Ödülünü kazanan Orhan Pamuk, Türkiye’de yüzbinler basabilen Mümin Sekman, Orkun Uçar, Turgut Özakman…
  • Kiyosaki, “Rich Dad Poor Dad” ve “Cashflow Quadrant” ile bana pasif geliri öğretti. Yazmanın bir pasif gelir olduğunu biliyorum.
  • Alanında Türkiye’nin en iyisi olmanın önemini teknik uzmanlığımda yaşadım. Microsoft ürünleriyle iş zekası konusunda Türkiye’de en çok bilinen kişilerdenim. Aynı başarıyı yazarlıkta tekrarlayabileceğimi biliyorum. Türkiye çapında kişisel gelişimde ve kurguda en çok tanınan yazarlardan olabilecek kapasiteye sahip olduğuma inanmam, farkındalığımda en önemli etkenlerden birisi.
  • Okumak ve yazmak asla bana iş gibi gelmiyor. Yıllık izinlerimde bile okumaya ve yazmaya zaman ayırırım.

Nihai mesleğimi yıllardır yazarlık olarak görüyorum. Başka uzmanlıklarım devam etse bile, yazarlık baskın olacaktır. Bu vizyonun ne zaman gerçekleştiğini göreceğiz, ama ne kadar yakında onu bilmiyorum.

İstek

Farkındalık oluştuktan sonra bilinçli yetersizliğe doğru ilerleyebilmek için güçlü bir istek de gerekir. İsteğinizin yeterince güçlü olup olmadığını anlamak için, birbirinden yeterince bağımsız istek sebeplerinizi yazmayı deneyin. Kaç taneler? Ve her biri ne kadar güçlü sizin için? Sonra da karşıt isteklerinizi yazmayı deneyin. Gerçekten yoklar mı? Ya da yoka indirgenebilecek durumdalar mı?

Hadi bu tekniği yazar olma isteğime uygulayalım:

1. Tanının bir yazar olmak istiyorum çünkü okumak ve yazmak son derece keyifle yaptığım bir iş. Hatta en çok keyif aldığım etkinliklerden bunlar. Ve ben keyif aldığım şeyleri yaparak yaşamaya hep dikkat ettim.

2. Tanınan bir yazar olmak istiyorum, çünkü insanlara anlatmak, onlara değer katmak bana büyük keyif veriyor. Ve ben keyif aldığım şeyleri yaparak yaşamaya hep dikkat ettim.

3. Tanınan bir yazar olmak istiyorum, çünkü bu potansiyele sahip olduğuma inanıyorum ve kafamda birikmiş olan bilgiler ve analizleri ve kurguları insanlarla paylaşmak istiyorum.

4. Tanınan bir yazar olmak istiyorum, çünkü bu benim için çok saygın bir meslek. Ve bu meslekten iyi kazanabileceğimi de biliyorum. Kazandığım para hem özgür bir hayat yaşamamı sağlayabilecek hem de başarılı olduğumun önemli bir göstergesi olacak.

5. Tanınan bir yazar olmak istiyorum, çünkü en azından ülke seviyesinde bir işi en iyi yapan kişilerden biri olmanın tadını biliyorum ve bu güzel bir tat.

6. Tanınan bir yazar olmak istiyorum, çünkü Türkçemi ve Türkçede kendimi ifade etmeyi çok seviyorum.

Sanırım bunlar olumlu istek unsurları olarak yeterliler. Hem her biri yeterince güçlü hem de birbirlerini tekrarlamadan destekleyebilecek durumdalar.

Peki karşıt isteklerim neler? Yazar olma isteğimin önünde duran engeller neler?

1. Bir kitap yazmanın zor olduğunu düşünüyordum. Ama bu geçmişte kaldı. Bir bitirme ödevi, bir yüksek lisans tezi, hayatımda geliştirdiğim başarı taktiklerine dair bir kitap ve şu anda yazıyor olduğum bu kişisel gelişim kitabı bu işi keyifle yapabilecek olduğumu bana ispatladı.

2. Önemli hedef alanlarımdan biri olan kurguda ne kadar başarılı olacağımdan emin değildim, ama ilk öykümün Türkiye Bilişim Derneği’nin dokuzuncu bilim kurgu öykü yarışmasında, Orkun Uçar’ın birinci olduğu bir yarışmada, üçüncü olması, bana yapabilirliğimi ispatladı.

3. Kurgu tekniklerini başarmakta ve yeterince sade bir dil kullanmakta başarılı olacağım konusunda kuşkularım vardı. Bir Amerika yolculuğunda yazma üzerine aldığım belki ona yaklaşan kitaptan okuduğum 3-4 tanesi eksiklerimi gidermeden hayli yardımcı oldu. Tabii okuduğum yüzlerce, belki binin üzerinde kurgu eserinin ardından bu kitaplar bana sadece detaylarını hayli incelediğim bir alanın haritasını vermiş oldu. Daha sade bir dille yazmanın ise, başlarda yöneldiğim ve yazmaktan keyif aldığım uzun cümlelerden daha da kolay yazıldığını görmem, işimi çok kolaylaştırdı.

4. Web günlükleri sayesinde insanlara hemen ulaşabildiğimi görmek, eser bitirmeye yönelik “asıl zor iş yayınlanması” bahanesini ortadan kaldırdı. Kişisel gelişim alanında yazdıklarımı seminer olarak aktardığım insanlardan aldığım tepkiler, yazdıklarımın değerli olduğunu bana bir kez daha göstermiş oldu. Yine web günlüklerimde yayınladığım kısımlardan bazılarına yönelik çok olumlu geri beslemeler benim için “insanlara ulaşabilme”, “insanlara değerli bir şeyler sunabilme” kuşkusunu ortadan kaldırmış oldu.

5. Yayıncılık dünyasında gerekli bağlantıları sağlamak, beslemek ve ilerletmek konusunda girişim eksikliğim vardı. Bana zor gelen bir yöndü bu. Ama yakın zamanlarda bu alanda ilerlemek için çeşitli yollar da açmaya başladım.

Net bir şekilde görüyorum ki, yeterince olumlu isteğim birikmiş. Daha da önemlisi, ele gelir sayıda olumsuz isteğim varken, bunların hemen hemen tamamını yok seviyesine indirgeyebilmişim.

Başarılı bir yazar olmak için, istek aşamasını aşabilecek duruma geldiğime kesin olarak inanıyorum.

İnanç

Kendime olan inanç konusunda özellikle fazlaca inanma yönüne doğru hata yapmayı tercih ettiğimi daha önce yazmıştım. Ama burada dikkat ettiğim bir nokta vardır: Köprünün bu tarafına doğru düşmenin getirdiği önemli bir fazladan risk var mı?

Tek bir risk var: Reddedilme riski. Reddedilme korkusunun pek dikkate alınmaması gerektiğini hem yaşadıklarımla, hem okuduklarımla, hem analizlerimle, hem de gözlemlerimle yeterince anlamış durumdayım.

İnanç aşaması da tamamdır.

Niyet

Uzayan bir niyet sürecinin içindeyim. Web günlüklerimle başlayan yayın hayatımı basılı kitaplara doğru taşımak yönünde niyetimi geliştiriyorum. Niyetimin yeterince kesin olduğunu düşünüyorum. Yazar olmak için İTÜ Mimarlık Fakültesini bırakan Orhan Pamuk ya da en iyi hukuk fakültelerinden birinden mezun olduktan sonra avukatlık ya da benzeri bir iş yapmaya hiç yönelmeyen Mümin Sekman kadar ezici bir niyete sahip olmayabilirim. Ama kendi ölçeklerime göre yeterince niyetliyim.

Yöntem ve süreç

Başka bir kişi nasıl yazar olur, bilmiyorum. Sanırım bu, kişiye derinden bağlı olan bir hedef. Kişiden kişiye çok şey değişebilir.

Benim tüm hayatım, yazmaya doğru giden bir macera gibi.

Hatırladığım en eski rüyam, kitaplarla kaplı koca bir tepe üzerinde geçiyordu. Dört beş yaşlarımda henüz okuma yazma bilmiyorken elimde kitapla siyah beyaz bir resmim var. İlkokulda ağabeylerimden birine ait Robinson Crusoe kitabını birkaç kere okumuştum. Modern anlamda ilk roman olarak kabul edilmesi tesadüf mü acaba?

Lise yıllarımdan itibaren daha da belirgin bir şekilde okumaya sardım. Stephen King’in yayınlanmış ve okumadığım belki bir iki kitabı vardır sadece. 35 yaşımdan önce 1500 kitabı devirdim. Üniversite yıllarımda masaüstü yayıncılık ve editörlük alanında çalıştım.

Lise sondan başlayarak şiir yazdım. Üniversitede denemeler. Bir piyese başlayıp bıraktım.

Sonra teknik kariyerimle beraber teknik makaleler geldi. Ama asıl parlamam web günlükleriyle oldu.

Oturup bir gün başarı taktiklerimi yazmaya karar verdim. Kitap formatında tamamladım ve webde yayınladım.

İlk öykümle ödül aldım.

2001’den beri teknik ve karmaşık konularda eğitmenlik ve danışmanlık yapıyorum ve her sınıfa girişimde kendimi sahneye çıkar gibi hissederim. Anlamak ve anlatmak benim teknik uzmanlığımın temeli.

Yaptığım her şey beni yazar olmaya hazırlıyordu.

Bu durumda benim için bir şey yapmanın yöntemi o şeyi yapmaktır. Yazmak istiyorsam, yazmalıyım. Oturup yazdığımda gereken şey ortaya çıkıyor zaten. Basılı bir kitap sahibi olmak istiyorsam, editörlerle tanışmalı ve kitaplarımı sunmalıyım. Şu aralar bunu yapmanın yolundayım. Basılı bir kitaptan okuyorsanız bu satırları, yapmışım demektir.

İçselleştirme

Yazmayı zaten içselleştirmiş durumdayım. Sadece roman yazmak konusunda eksiğim var ve o eksik zaman. Kurgu konusunda da kafamın iyi çalıştığını anlayacağım deneyimlerim oldu. Ama roman çapında bir kurgu için o işe özel zaman ayırabilmek gerekli. Yeri ve zamanı geldiğinde onu da yapacağım. Ama şimdi basılacak başka kitaplarım var zaten.

İlk kitabım basıldığı andan itibaren içselleştirme süreci de başlayacak. İlk kitabım basıldıktan sonra, her sene en az bir kitap çıkarabileceğimi düşünüyorum. Şiir, öykü, teknik kavramsal kitap, roman, kişisel gelişim kitabı…

Birden fazla disiplinde eser vermek tam da bana göre.

Kişisel gözlem

Benim için çok önemli olan ve halen içinde olduğum bir süreci sizlerle paylaşmış oldum. Düşünün: Kendi içinde olduğunuz bir hedefe ulaşım süreci var mı? Bu süreci benimki kadar net sorgulayabiliyor musunuz? Bu kadar bölüm boyunca buna kafa yormadıysanız, şimdi bir ara verin ve düşünün. Çünkü son bölümde bu düşüncelerinizi ete kemiğe büründürmekte faydalı olabilecek bir şablon vereceğim size. Şimdiden düşünmeye başlayın…

11. Nasıl yazar olunur? için 21 cevap

  1. beyza dedi ki:

    madem bu kadar yetenekli zeki yeterli vb. bir insansınız madem kendinize güveniyorsunuz neden yazar olmuyorsunuz. yayınlanacaklarından emin olduğunuz halde yazılarınızı neden sadece internet ortamında yayınlıyorsunuz.

    • Mustafa Acungil dedi ki:

      Birkaç sebepten:
      Birincisi: Ben aslında zaten yazar oldum. İki kişisel gelişim kitabı yazdım. Ulusal bir yarışmaya dört yıl ard arda katıldığım dört öyküm var, biri kısa listeye kaldı, biri üçüncü oldu.
      İkincisi: İnternet ortamı basılı kitaba göre çok daha kalıcı ve daha geniş bir kitleye ulaşma ihtimali (en azından ihtimali) olan bir ortam.
      Üçüncüsü: Gündüz işim bir hayli vaktimi alan, emeğimin karşılığını gördüğüm ve keyif alarak yaptığım bir iş.

      Tüm bu sebeplerle yayıncılarla uğraşma sürecini takip etmek için yeterli motivasyonum olmadı.

      • kızıl esen rüzgar dedi ki:

        merhaba,
        ben dilek,inanılmaz bir hayatım ve uzman olduğum bir konum var,hayatta kalabilmek
        ancak en süpergücüm aklım.Aklım biraz farklı çalışıyor,farklı ve ürkütücü artık yazar olarak insanları feth etmeyi,korkutmayı ve gerçeklerle tanıştırmayı amaçlıyorum ama insan bilmediği şeyin cahili misali ne nasıl olur bilmiyorum belki yardım etmek istersiniz diye düşündüm iyi günler dileğiyle
        kızıl esen rüzgar…

      • Mustafa Acungil dedi ki:

        Yazar nasıl olunur? sorusunun en temel cevabı: ‘Yazarak!’
        Deneyin bakalım neler çıkıyor…

  2. zeliha dedi ki:

    Peki ilk ne zaman ciddi bir sekilde yazar olmak istediginizi anladiniz?
    Bir bocalama dönemi gecirdiniz sanirim emin olmak icin.
    ( Klavyem yabanci yazim hatalarini hosgörün ;) )

    • Mustafa Acungil dedi ki:

      Okumayı çok seviyordum, hala da seviyorum. Aslında yazma isteğinin oluşmaya başlaması okuduklarımın birikmesiyle oldu. Lise sonda şiirle başladım. Okudukça, kafamı çalıştırdıkça, başka tür şeyler de yazma isteğim gelişti.
      İlk öykümün TBD bilim kurgu yarışmasında üçüncülük ödülü alması, kurgu tarzında yazma konusunda benim için önemli bir destek oldu.
      Halen profesyonel işim çok vaktimi alıyor. Ama kariyerimde yükselme opsiyonlarının yanında, belirli bir geçim seviyesini bir şekilde garantileyip profesyonel tarafta kendimi yarı emekliye çevirerek oluşan zamanda yazma konusunda daha kararlı ilerlemeyi ciddi ciddi düşünüyorum.

  3. zeynnnn dedi ki:

    sadece kendinizi övmüşünüz
    :)

  4. biricik dedi ki:

    yazar nasıl olunur..? diye sorulduğunda “yazarak” diyorsunuz… peki ya, bir hikaye yazarken kurguda tıkandığımız için devam edemiyorsak.. ya da, daha kötüsü kurguyu en baştan yapamıyorsak ne yapmalıyız…???

    -tam olarak hangi bölüme yazmam gerektiğini bilmediğimden dolayı, buraya yazdım.. yanlış bir şey yaptıysam, kusura bakmayın-

    • Mustafa Acungil dedi ki:

      Aslında yazarak yazar olunur derken, gizlediğim bir şey var: Okumak. Yazmak için öncelikle okumuş olmamız gerekir. Kimse hiç okumadan yazmaya başlayamaz.
      Peki ne okumalıyız?
      Sizin durumunuza ilişkin iki önerim olabilir:
      Birincisi yazmaya çalıştığınız türde eserleri okumak ve sadece okur olarak değil, yazar adayı olarak okumak. Oralarda neyin çalıştığını, neyin çalışmadığını, neyin ne kadar iyi çalıştığını incelemek.
      İkincisi yazmak üzerine yazılmış mükemmel kitapları okumak. Ne yazık ki bunlardan Türkçe’ye çevrilen çok az. Avrupalı yazarlar genelde kafa karıştırıcı. Amerikalı yazarların çok güzel kitapları var.
      Yazma üzerine yazılarımı http://okulyazar.wordpress.com adresime aktarıyorum. Ve orada devam edeceğim. Şu an oraya aktarmış olduğum yazıları inceleyerek başlayabilirsiniz. Özellikle İngilizceniz varsa bazı çok güzel kitap önerileri de var. Yine o adreste yer alan olay örgüsü üzerine bir özet serisi var. Henüz tamamlanmamış olsa da o seri de size yardımcı olabilir.

  5. biricik dedi ki:

    şu sıralar okul hayatımın biraz fazla yoğun olmasından dolayı ayda 3 kitap ancak okuyabiliyorum… fakat, özellikle tatilde elinden kitap düşmeyen biriydim… ama bu seferde okuduğum yazarlardan etkilenme gibi bir sorun çıkar mı acaba diye merak ediyorum…

    yazma üzerine bende birçok kitap aramaya başladım son günlerde… bulduğum ilk fırsatta yazılarınızı okuyacağım..
    ayrıca, ingilizce kitaplar önerirsenizde sevinirim…

    • Mustafa Acungil dedi ki:

      Etkilenmeden etkilenmemeyi başaramayız. Önemli olan yeterince çok ve çeşitli kaynaktan beslenerek tek bir ize düşmemek ve kendimizden birşeyler de katabilmek.
      Stephen King’den “On Writing” ilk önereceğim kitaplardandır. Türkçesi de çıkmıştı. Ayrıca http://okulyazar.wordpress.com ‘daki kitap tavsiyeleri kategorisinde de yazma üzerine birkaç İngilizce kitap önerisi bulabilirsiniz.

      • biricik dedi ki:

        bugün biraz fırsat bulur bulmaz yazılarınızı ve kitap tavsiyelerinizi okudum… ufak tefek notlar düştüm ve biraz öncede “yazma sanatı” na ulaştım.. ilk fırsatta bunu ve diğerlerini okuyacağım..

        ve umarım birgün size “ne yapmalıyım..?” yerine “bu hikaye nasıl..?” sorularıyla gelebilirim..:)
        yardımlarınız için çok teşekkür ederim…

  6. Mustafa Acungil dedi ki:

    Güzel. Beklerim.
    Bu arada nasıl yazar olunur diye kitabına bölüm yazan biri nasıl yazıyor merak ediyorsan, http://geceziyaretleri.wordpress.com adresimde şu aralar uğraştığım öykü projesinin yazılmış olan öykülerini okayabilirsin.

  7. sensiz senle dedi ki:

    Salam men Azerbaycandan yaziram size men yazar olmak istiyirem yawim da19 du 19 yawima kimi 32 kitab oxumuwam ama yene de oxumagi cox sevirem oxudugum kitablardan ayri bir zevg aliyorum cunki en cox rus eselerini oxuyuram bes men indi kitab yazmaq istiyirem o nece olmalidi yardim ci olsaniz cox sevinerem

  8. Sevda dedi ki:

    Ben 14 yasindayim. Genelde duygularimi dile getiremem. Ama kağıda icimi rahatça dokebilirim. “Sabah Uykum” gibi kitap türlerini okumayı çok seviyorum. Bende bu tür kitaplar yazmak istiyorum. Yazacagim kitapta da belli bir konunun olacağını sanmıyorum. Yaratıcılığıma güveniyorum. Boş zamanlarimda hep bir şeyler karaliyorum. Bu yaz tatilinde bende ilk kitabımı yazmak istiyorum. Ama nasıl yapacağım hakkında en ufak bir fikrim yok. Bu konuda yardım edebilir misiniz? Yaşım gereğince arkadaslarimin bana yardım edebileceklerini düşünmüyorum. Çevremde bu konuyla ilgili bilgisi olan birisini bulamıyorum.

    • Mustafa Acungil dedi ki:

      Merhaba Sevda
      Öncelikle yazmak yazarak gelişir. Ama sadece yazmakla kalmayıp, yazdığın şeylerin kalitesini artırmaya yönelik de çalışmalısın.

      Sana faydası olacak birkaç öneri:
      1. Küçük başla, yapabilir hale geldikçe büyüt. Mesela önce kısa bir öykü yazmayı dene, sonra daha uzununu, sonra romanı düşün.
      2. Yaratıcı beynini de eleştirel beynini de kullan. Yaratıcı beynini çok kısıtlamadan yaz. Ama birkaç gün dinlenmeye bıraktıktan sonra bu kez eleştirel beyninle nelerin iyileştirilmesi gerektiğini inceleyerek oku ve kendine dersler çıkar. Buna göre yeniden yaz, ya da yeni yazdıklarında çıkardığın derslere dikkat ederek yaz…

      Umarım bu önerilerimin sana faydası olur.

      Mustafa

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s